Sürekli erteliyor ve hiçbir şey yapmak istemiyorsanız dikkat! – Sağlık Haberleri
Gündüz süresinin kısalması ve havaların soğuması, açık alan aktivitelerinin azalmasına yol açıyor. Klinik Psikolog Burçin Deniz, bu değişimlerin günlük yaşamda bireylerin keyif aldığı dış pekiştireçleri sınırlayarak davranışsal geri çekilmeyi tetiklediğini belirtti. Etkileşim azaldıkça yaşamdan alınan tatmin düşer ve bu durum çökkün duygulanımı besleyen bir ortama zemin hazırlar.
Mevsimsel yavaşlamanın getirdiği ilk halsizlik veya isteksizlik duygusu karşısında “Neden böyle hissediyorum?” gibi sorulara aşırı odaklanmak, ruminasyon mekanizmasını devreye sokar ve zihni çözümsüz bir döngüye sürükler. Aynı zamanda artan uyku ihtiyacı, karbonhidrat ağırlıklı beslenme isteği ve sosyal izolasyon kendi içinde büyüyen bir kısır döngü oluşturur. Düşen gün ışığı biyolojik ritmi doğrudan etkileyerek enerji düşüklüğünü pekiştirir; kişi eve kapanmaya yönelir ve dış dünyanın sağladığı pozitif pekiştireçler yeterince beslenmez.
Bu süreç haftalarca süren ve derinleşen bir çökkünlük, önceden keyif alınan aktivitelere karşı tam bir ilgisizlik ve belirgin bir işlevsellik kaybına ulaştığında “mevsimsel afektif bozukluk” boyutuna kayabilir. İki haftadan uzun süren isteksizlik, çökkünlük ve enerji kaybı günlük işlevselliği belirgin şekilde kısıtlıyorsa mutlaka uzman desteğine başvurulmalıdır.
