Prostat kanserinde erken tanı ve kişiye özel tedavi öne çıkıyor – Sağlık Haberleri
Prostat kanseri, erken evrelerinde çoğunlukla belirti göstermediği için hastalıkla ilgili farkındalık arttıkça erken tanı yöntemlerine ve kişiye özel tedavi planlarına verilen önem de yükseliyor. Uzm. Dr. Haydar Güler, 45–50 yaş arası erkeklerde risk faktörlerinin değerlendirilmesinin kritik olduğunu belirtiyor. Prostat‑spesifik antijen (PSA) testinin yüksekliği tek başına kanseri göstermediği için, iyi huylu prostat büyümesi, prostat iltihabı ve idrar yolu enfeksiyonlarının da PSA değerini yükseltebileceği vurgulanıyor. Bu nedenle PSA değişimi, hastanın yaşı, prostat hacmi, PSA’nın zaman içindeki evrimi, muayene bulguları ve gerekirse prostat MR’ı birlikte değerlendirilmeli; uygun hastalarda biyopsi ile kesin tanı sağlanabiliyor.
Multiparametrik prostat MR, şüpheli bölgelerin net şekilde tespit edilmesini ve bu alanlara yönlendirilmiş biyopsinin yapılmasını mümkün kılıyor. MR tek başına %100 kesin sonuç vermediği için PSA yoğunluğu, aile öyküsü ve diğer risk faktörleri de göz önünde bulundurulmalı. Düşük riskli hastalarda “aktif izlem” stratejisi uygulanabiliyor; bu yaklaşım hastalığı tedavisiz bırakmak değil, PSA, MR, muayene ve gerektiğinde biyopsi ile düzenli takip edilip ilerleme tespit edilince tedaviye geçiş sağlanıyor. Robotik cerrahi, gelişmiş görüntüleme ve hassas hareket imkanı sunarak sinirlerin korunmasında fayda sağlasa da, ameliyat sonrası idrar kaçırma veya cinsel fonksiyon kaybı riskini tamamen ortadan kaldırmıyor; bu sonuçlar hastanın yaşı, önceden durumu, tümörün özellikleri ve cerrahın deneyimine bağlı.
Metastatik ve hormon tedavisine rağmen ilerleyen vakalarda yeni nesil hormon ilaçları, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve PSMA hedefli radyoligand tedaviler seçenekler arasında yer alıyor. PSMA PET/CT, lenf nodları ve kemiklerdeki küçük metastazları tespit etmede kritik bilgiler sunarak evre ve tedavi planını değiştirebiliyor. Güler, 45–50 yaş grubundan itibaren risk değerlendirmesi yapılmasını ve aile öyküsü olanlarda daha erken başlatılması gerektiğini vurgulayarak, şikâyet beklemek yerine doktoruyla erken tanı planı oluşturmanın önemini hatırlattı.
