Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

İngiltere’nin Bedfordshire bölgesinde yaşayan 48 yaşındaki Rhys Hibbert, University College London Hastanesi’nde gerçekleştirilen beyin ameliyatıyla dünyanın ilk gerçek zamanlı yapay zeka destekli beyin ameliyatı hasta oldu. 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybeden Hibbert’in beyin taramasında hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Hipofiz bezi, büyüme, metabolizma, kan basıncı ve vücut sıcaklığını düzenleyen hormonları salgılar. Tümör, optik sinirlerin ve beyne kan taşıyan karotid arterlerin yakınında yer alması nedeniyle görme kaybına yol açma potansiyeli taşıyordu.

Ameliyat, burundan ince bir endoskop ile kafatasının tabanındaki tümöre ulaştılar. Tümör, damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunduğu için güvenli çıkarma noktası belirlemek zor oldu. Bu aşamada geliştirilen yapay zeka sistemi canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar ile sinirlerin olabileceği bölgeleri işaretledi. Araştırmacılar, sistemi yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosu üzerinde eğiterek anatomik yapıların tanınmasını sağladı. Sistem, cep telefonlarındaki yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor ancak beynin kritik ve çoğu zaman doğrudan görülemeyen yapılarını tanıyor.

Hibbert ameliyat sonrası gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaştığını ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görmesi günde bir kez daha iyileşti, enerjisi geri geldi ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkiler ortadan kalktı. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek memnuniyetini ifade etti. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerine geçmediğini, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda kaldığını vurguladı.